Türkiye Başkanlık Sistemi'ne geçti! Bundan sonra ne olacak?

Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinin birlikte yapıldığı 24 Haziran seçimleri, yüzde 90'a yaklaşan rekor bir katılımla yapıldı. Peki bundan sonra ne olacak?

Türkiye Başkanlık Sistemi'ne geçti! Bundan sonra ne olacak?

Cumhurbaşkanlığı ve milletvekili seçimlerinin birlikte yapıldığı 24 Haziran seçimleri, yüzde 90'a yaklaşan rekor bir katılımla yapıldı. Peki bundan sonra ne olacak?

Hasan KARADENİZ
Hasan KARADENİZ
25 Haziran 2018 Pazartesi 12:13
63 Okunma
Türkiye Başkanlık Sistemi'ne geçti! Bundan sonra ne olacak?

Türkiye'de Cumhuriyet'in kuruluşundan itibaren yürürlükte olan parlamenter rejimi yürürlükten kaldıran 16 Nisan 2017'deki anayasa değişikliği referandumunun sonuçlarını yürürlüğe sokan 24 Haziran seçimlerinde AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, ilk turda aranan yüzde 50 barajını aşarak ikinci kez Cumhurbaşkanı seçildi.

3 Kasım 2002 seçimlerinden beri, 7 Haziran 2015 seçimlerinden 1 Kasım’a kadar geçen kısa süre dışında yaklaşık 17 yıldır tek başına iktidarda olan AKP, 24 Haziran seçimlerinden, ilk kez iktidarı bir başka partiyle paylaşmak zorunda kalacağı bir sonuçla çıktı.

Erdoğan ipi göğüsledi

Resmi olmayan kesin sonuçlara göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminde Tayyip Erdoğan yüzde 52,55, Muharrem İnce yüzde 30,67, kampanyasını tutuklu bulunduğu Edirne F Tipi Cezaevi'nden sürdüren Selahattin Demirtaş yüzde 8,36, Meral Akşener yüzde 7,33, Temel Karamollaoğlu yüzde 0,989, Doğu Perinçek 0,20 oranında oy aldı.

Türkiye'yi "Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi"ne taşıyan seçimde AKP ve MHP'nin kurduğu "Cumhur İttifakı", resmi olmayan sonuçlara göre toplam geçerli oyların yüzde 53'ünden fazlasını alarak TBMM'de çoğunluğu ele geçirdi. "Cumhur İttifakı" 342 (AKP: 293-MHP:49), CHP (146), İyi Parti (45) ve Saadet Partisi'nden oluşan "Millet İttifakı" 191 milletvekili çıkardı. HDP'den Meclis'e giren milletvekili sayısı 67 oldu. 

Partilerin oy oranları şöyle: 
AKP: Yüzde 42.28
CHP: Yüzde 22.79
HDP: Yüzde 11.52 
MHP: Yüzde 11.20
İyi Parti: Yüzde 10.14
Saadet Partisi: Yüzde 1.36
Hüda Par: Yüzde 0.32
Vatan Partisi: Yüzde 0.24
Diğer: Yüzde 0.16

Türkiye Başkanlık sitemine geçti

AK Parti'nin önerdiği Başkanlık sistemi birçok yönden ABD'deki modelden ayrılıyor.Başkan doğrudan halk tarafından 5 yıllığına seçilecek. Başkan olmak için 40 yaşında ve üniversite mezunu olma şartı korunacak. Bir kişi iki dönem başkanlık yapabilecek. Başkan, seçimler öncesinde başkan yardımcısını da halka açıklayacak.

Sistemde üniter yapı korunacak, tek parlamento olacak. Meclis'in milletvekili sayısı 550 olarak korunacak. Parlamento seçimleri ile başkanlık seçimi eş zamanlı 5 yılda bir yapılacak. Ancak “3 yılda bir parlamentonun yarısının yenilenmesi” formülü üzerinde de çalışılıyor. Bu durumda, yenilenecek üyeler kurayla belirlenecek.

Başkan Meclis'e değil sadece halka karşı sorumlu olacak. Bu nedenle güvenoyu ve gensoru uygulamaları kaldırılacak. Bu yolla başkan ve kabinenin düşürülmesi imkanı da olmayacak. Başkan kabinesini parlamento içinden seçmeyecek. Milletvekili olanlar bakan olamayacak. Amerikan sistemin farklı olarak büyükelçi gibi üst düzey bürokratlar başkan tarafından atanacak. Meclis onayı aranmayacak.Bütçeyi başkan hazırlayacak, Meclis'in bütçeyi attırma ya da eksiltme yetkisi olacak.

Modele göre başkan, cumhurbaşkanının halen sahip olduğu yetkilerin yanı sıra bakanları da atayacak. Hükümetin olduğu gibi partinin yönetimi de başkana geçecek. Parti içinde başkan olduğu sürece partili kimliğinin sürebileceği, parti lideri olmayabileceği formülleri üzerinde de duruluyor.
Başkan, vatana ihanet gibi belli başlı bazı suçlardan yargılanabilecek. Yargılamayı Yüce Divan sıfatı ile Anayasa Mahkemesi yapacak. Başkanı, Yüce
Divan'a gönderme yetkisi ise Meclis'te olacak. Meclis, bu kararı nitelikli çoğunluk ile verecek. Başkan hakkında yargılama kararı verilmesi için 367 kabul oyu aranması planlanıyor.
Bu başkanlık modelinin Ürdün modeli ile çok benzer olduğu da konuşulan diğer bir görüş. Hatırlatalım Ürdün bir Krallık ve Kral tarafından yönetiliyor.

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.